Ngày đăng

Cấu tạo đại cương hệ vận động của cơ thể

Cấu tạo đại cương hệ vận động của cơ thể

Cấu tạo đại cương hệ vận động của cơ thể

Trải qua quá trình dài tiến hóa, con người là động vật tiến hóa cao nhất. Cơ thể con người chúng ta được cấu tạo bởi các hệ: hệ thần kinh, hệ tuần hoàn, hệ tiêu hóa, hệ nội tiết, hệ hô hấp, hệ ngũ quan, hệ tiết niệu và bài tiết, hệ miễn dịch, hệ vận động, hệ sinh dục. Sự phân chia mang tính chất tương đối vì các hệ này có liên quan mật thiết với nhau, cấu trúc và chức năng của chúng cũng rất tinh vi, chính vì thế mà nhiều khâu hiện nay y học chưa hiểu biết một cách rõ ràng, mà chỉ giải thích theo các giả thuyết khác nhau.

Hệ vận động là một trong các hệ cấu tạo nên cơ thể con người, nó giúp cơ thể di chuyển tìm kiếm thức ăn cũng như bảo vệ cơ thể. Hệ vận động được cấu tạo bởi hai hệ nhỏ khác đó là hệ xương khớp và hệ cơ.

1/ HỆ XƯƠNG KHỚP

Cơ thể con người có 206 xương. Mỗi xương có kích thước hình giáng khác nhau, có xương kích thước lớn như: xương đùi, xương chày. Có xương kích thước rất nhỏ như: xương bàn đạp, xương búa, xương đe. Cố GS Đỗ Xuân Hợp là người đầu tiên đặt nền móng cho ngành giải phẫu học Việt Nam, để cho dễ học và dễ nhớ GS đã đặt tên xương theo việt hóa.

Ví dụ:

– Xương chày vì giống cái chày mà người dân dùng để đâm giã.

– Xương mác vì giống cái mác

– Xương bánh chè vì giống bánh chè

– Xương búa, xương đe, xương bàn đạp ở tai chúng ta vì giống cái búa, cái đe của ông thợ rèn và giống bàn đạp của xe đạp.

– Xương sên giống con sên, xương hộp giống cái hộp, xương thuyền giống cái thuyền..v.v.v

Các xương kết nối với nhau bởi hệ thống dây chằng tạo thành thành các khớp. Có 3 loại khớp, khớp động (khớp gối, khuỷu, vai, háng…), khớp bán động (khớp cùng chậu, cùng cụt…), khớp bất động (khớp hộp sọ). Do đó khi tổn thương xương hoặc dây chằng ảnh hưởng sự vận động của bộ phận đó.

Các khớp động là khớp giúp cho cơ thể cử động, di chuyển một cách linh hoạt. Do đó khớp động dễ bị chấn thương, viêm và thoái hóa. Cho nên nhiều bệnh nhân khi đi khám bệnh sau khi chụp phim X quang kết quả trả lời bình thường liền thắc mắc tại sao khớp bình thương mà lại đau thế này? Bởi vì trên phim Xquang chỉ thấy phần xương không thấy phần dây chằng và phần mền quanh khớp, giai đoạn đầu chưa tổn thương xương, khi có tổn thương xương thì nặng.

Hệ xương có chức năng nâng đỡ và bảo vệ cơ thể (hộp sọ bảo vệ não, lồng ngực bảo vệ tim phổi, cột sống bảo vệ tủy sống). Ngoài ra phía trong của xương dẹt và đầu của xương dài còn chữa tủy đỏ, đây là cơ quan tạo máu của người trưởng thành. Do đó khi bị suy tủy dẫn đến thiếu máu cả 3 dòng (hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu).

Hệ xương khớp được nuôi dưỡng bởi mạch máu do đó khi mạch máu bị tắc hoặc tổn thương làm cho xương bị tổn thương dễ gãy. Ví dụ: trong gãy cổ xương đùi ở người lớn thương làm tổn mạch máu nuôi dưỡng cổ và chỏm xương đùi dẫn đến tiêu chỏm xương đùi. Ngoài ra mạch máu nuôi dưỡng cổ xương đùi hay bị tắc vì nguyên nhân không rõ dẫn đến bệnh lý viêm tiêu chỏm xương đùi.

Hệ xương khớp không tự vận động được mà phải thông qua hệ cơ.

2/ HỆ CƠ

Cơ thể con người có 600 cơ, được chia thành 3 loại chính: cơ vân (bám vào xương), Cơ trơn ( dạ dày, ruột…), Cơ tim.

Cơn vân cơ bám vào xương giúp cho cơ thể vận động, di chuyển linh hoạt và làm các động tác khéo léo tinh tế. Cơ vân bám trực tiếp vào xương hoặc bám vào xương thông qua gân.

Do đó khi bị tổn thương cơ hoặc gân ảnh hưởng đến quá trình vận động của cơ thể. Hệ cơ cũng được nuôi dưỡng bởi mạch máu, cho nên khi mạch máu bị tổn thương dẫn đến teo cơ, xơ hóa cơ hoặc hoại tử cơ.

Hệ cơ không tự vận động mà do hệ thần kinh chi phối. Do đó nếu hệ thần kinh bị tổn thương thì hệ vận động cũng bị ảnh hưởng. Ví dụ : Trong bệnh Tai biến mạch máu não tổn thương ở não (hệ thần kinh trung ương) nhưng nửa người giảm hoặc mất vận động hoàn toàn mặc dù cơ xương khớp bình thường.

Cơ vân vận động theo chủ ý của chúng ta. Còn cơ tim và cơ trơn vận động tự động do hệ thần kinh thực vật chi phối.

Cơ thể con người là một cơ thể thống nhất các bộ phận có liên quan mật thiết với nhau. Do đó khi thăm khám bệnh bác sỹ phải khám xét cẩn thận, tỷ mỉ mới tìm ra căn nguyên của bệnh, nếu không cẩn thận dẫn đến nhầm hoặc bỏ sót bệnh. Triệu chứng ở cơ quan vận động nhưng có thể do cơ, xương, dây chằng, mạch máu, thần kinh ngoại biên hoặc thần kinh trung ương.

Bộ phận nào của cơ thể cũng rất quan trọng chúng ta phải quan tâm, yêu quý và chăm sóc cho bản thân hàng ngày. Có người suốt ngày than thở, chán nản, chê trách đôi chân của mình không dài và không thẳng như các siêu mẫu, họ đâu có biết có người không may sinh ra không có hoặc tai nạn mất đi đôi chân, người ta ao ước đôi chân cong – ngắn của bạn biết chừng nào. Vậy hãy vui vẻ, hài lòng và hạnh phúc với những gì bạn có. Đôi chân nâng đỡ và đưa chúng ta đi mọi nơi, hãy yêu quý và chăm sóc cho đôi chân mình, đừng bắt đôi bàn chân của bạn suốt ngày ở trong nhà tù “đôi dày-dép” cao gót của bạn.

Tác giả bài viết: Ths.Bs Phạm Đắc Cao – Trưởng khoa Đông y và Phục hồi chức năng – Bệnh viện 115 Nghệ An

Leave a Reply

Be the First to Comment!

Notify of
avatar
wpDiscuz